السيد الطباطبائي ( مترجم : شيروانى )

292

ترجمه و شرح نهاية الحكمة ( فارسى )

مثلا كون الجسم غير متناهي الأبعاد يستلزم ممتنعا بالذات ، هو كون المحصور غير محصور ، الذي مرجعه إلى كون الشيء غير نفسه مع كونه عين نفسه ، فأحدهما محال بالذات ، و الآخر محال بالغير ، فلا محالة يكون ممكنا باعتبار غير اعتبار علاقته

--> ( 1 ) . براى اثبات امتناع عدم تناهى ابعاد و اين‌كه ابعاد عالم جسمانى لزوما متناهى است براهين گوناگونى اقامه شده ، از جمله اين‌كه عدم تناهى ابعاد مستلزم آن است كه محصور ، غير محصور باشد ، به اين بيان كه اگر از يك نقطه دو خط غير متوازى به صورت دو ساق مثلث رسم شود ، آن دو خط هر قدر امتداد يابند فاصلهء ميان آنها بيشتر مىشود . حال اگر اين دو خط بىنهايت امتداد يابند ، خطى كه ميان آنها رسم مىشود - كه وتر مثلث متساوى الساقين را تشكيل خواهد داد - نيز غيرمتناهى خواهد بود ، و درعين‌حال محدود بين دو خط مفروض است ، يعنى درعين‌حال كه محدود و محصور است غير محدود مىباشد .